Na de Eerste Wereldoorlog (1914 - 1918) had Nederland het economisch zwaar. Vanaf de jaren '20 begon de welvaart toe te nemen en kreeg het spoor steeds meer concurrentie van het opkomende wegverkeer. Na de Eerste Wereldoorlog reden de eerste bussen in Nederland, die fel concurreerden met de trams. Naast bussen waren personenauto's, fietsen en vrachtwagens in opkomst en wonnen ze steeds meer terrein van het spoor. Veel tram- en treinbedrijven zochten oplossingen om de exploitatie goedkoper uit te voeren om zo te kunnen concurreren. Veel stoomlocomotieven werden vervangen door goedkopere benzine-, diesel- of elektrische treinen of trams. Een stoomlocomotief moet uren van tevoren al worden opgestookt voordat de machine kan worden ingezet. Naast kolen en water kost dit ook veel loon voor het personeel. Ook waren voor een stoomloc altijd een machinist en een stoker nodig; op nieuwer materieel is een stoker niet meer nodig en het nieuwe materieel kan zo worden opgestart als ze nodig zijn. Naast nieuwe locomotieven en treinstellen werden voor lokaalspoorlijnen nieuwe motorwagens gebouwd. Het nieuwe materieel is ook goedkoper in onderhoud.

Net als vele trambedrijven was de Nederlandsche Tramweg-Maatschappij (NTM) in de jaren '30 op zoek naar manieren om de dure stoomlocomotieven te vervangen. De NTM was het grootste stoomtrambedrijf in Nederland dat het grootste deel van Friesland en enkele trajecten naar Drenthe, Groningen en Overijssel exploiteerde. De werkplaatschef van de NTM maakte een schets van een diesellocomotief en gaf Kromhout Motorenfabriek de opdracht om de locomotief te bouwen. Kromhout Motorenfabriek bouwde gazamenlijk met Du Croo & Brauns de locomotief voor de NTM. Beide bedrijven hebben jarenlang samen ongeveer honderd (voornamelijk smalspoor) locomotieven gebouwd. Kromhout Motorenfabriek ontving de opdrachten en leverde de motoren, Du Croo & Brauns bouwde de rest van de locomotieven. De locomotief van de NTM kreeg een Kromhout-Gardner type 8-LS 8-cilinder 104 pk-dieselmotor. Dit type motor werd verder niet toegepast in trams of treinen in Nederland. De dieselmotor is aan de voorzijde van de locomotief in de huif geplaatst. Via een hydraulische aandrijving met vier versnellingen wordt een blinde as aangedreven. Deze as drijft de twee aangedreven assen van de 101 aan. De locomotief heeft een maximumsnelheid van 45 km/u en een trekkracht van 1490 kilo. De NTM gaf haar eerste diesellocomotief het nummer 101. De 101 is 6,4 meter lang en heeft een dienstgewicht van 14,6 ton. Het model van de locomotief 101 is deels gestroomlijnd. Gestroomlijnde modellen kwamen begin jaren '30 in Amerika in de mode, nadat de welvaart daar door de New Deal weer toenam. De rage van gestroomlijnde modellen waaide over naar Europa. De Nederlandsche Spoorwegen stelde in 1934 haar eerste gestroomlijnde treinstellen, van het type Mat'34 (waarvan de DE 27 is bewaard), in dienst.

Op 26 augustus 1935 werd de 101 als eerste diesellocomotief aan de Nederlandsche Tramweg-Maatschappij (NTM) in Heerenveen  geleverd. Hoewel de 101 de eerste diesellocomotief van de NTM was, had de NTM al eerder zeven motorwagens in dienst genomen. In 1935 werden de rijtuigen C204 en C205 omgebouwd om achter de splinternieuwe NTM 101 dienst te kunnen doen. De NTM C205 (gebouwd in 1916) behoort zelf tegenwoordig ook tot de collectie van de Museumstoomtram Hoorn - Medemblik (SHM). Drie jaar na de ombouw van de C204 en C205 kregen de C203 en C206 dezelfde ombouw.

Met hoge verwachtingen werd de 101 op 5 juni 1936 door de Nederlandsche Tramweg-Maatschappij in gebruik genomen. De hypermoderne locomotief werd ingezet voor de reizigerstrams tussen Sneek en Heerenveen. Al snel gaf de 101 veel storingen waardoor deze regelmatig in de werkplaats stond. De motor die Kromhout had geleverd, zorgde voor veel problemen. Daarnaast was de 101 niet in staat om de rijtuigen te verwarmen. Om dit op te lossen werd in 1938 een op olie gestookte stoomketel ingebouwd. Vanwege zijn aanhoudende problemen werd de 101 voornamelijk ingezet voor het rijden van goederentrams. De NTM besloot om de slecht presterende 101 na slechts zes dienstjaren te verkopen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog vertrok de 101 in 1942 naar Oostenrijk. De NTM besloot geen verdere diesellocomotieven van hetzelfde type aan te schaffen. De enige diesellocomotieven die de NTM na de 101 in dienst nam, waren vijf locomotieven die na de oorlog van het Engelse leger waren overgenomen. Van deze locomotieven is de WD 70033 / NS 162 bewaard gebleven. Ook is later een andere locomotief van de serie gereconstrueerd als de NS 164.